Nadeszła zima, spadł śnieg i wiele osób z utęsknieniem myśli o wyjeździe na narty. Nikt jednak nie zastanawia się nad tym jakie konsekwencje może mieć narciarskie szaleństwo, zwłaszcza gdy uprawia się je po miesiącach bezruchu i bez poprzedzającej rozgrzewki.

Jednym z częstszych urazów do jakich dochodzi w trakcie jazdy na nartach są uszkodzenia więzadeł kolana. Najczęściej są skutkiem jednorazowego, ostrego urazu. Siła skręcająca staw kolanowy przy ustalonej stopie (gdy nie dochodzi do wypięcia wiązania) może spowodować uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego, często również z uszkodzeniem łąkotek. Natomiast siła powodująca przeprost lub maksymalne zgięcie kolana może doprowadzić do „zerwania” więzadła krzyżowego tylnego lub przedniego.

Określenie objawów mogących sugerować uszkodzenie więzadeł stawu kolanowego może okazać się trudne, zwłaszcza w ostrej fazie. Zwłaszcza, że ból i obrzęk często maskują objawy niestabilności.Wiele początkowych objawów jest wspólnych dla różnych patologii stawu kolanowego.

Należy jednak zwrócić uwagę na część objawów, które mogą nas przybliżyć do rozpoznania. Jedną z głównych dolegliwości jest silny ból zwiększający natężenie przy próbie ruchu lub obciążenia kończyny (próba oparcia się na kontuzjowanej kończynie). Paradoksalnie jednak ból jest większy przy niedużym uszkodzeniu, podczas gdy rozległe uszkodzenie może doprowadzić do zerwania nerwów i idącego za tym zmniejszenia dolegliwości bólowych.

Ważnym jest jednak, że bolesność uciskowa w miejscu urazu pojawia się jedynie w w przypadku uszkodzenia więzadeł pobocznych stawu kolanowego. Niezwykle istotnym objawem jest trzask słyszalny w momencie doznania urazu. Jedynie zerwanie więzadła krzyżowego charakteryzuje się takim objawem. W przypadku rozrywania się więzadeł pobocznych i torebki stawowej nie usłyszymy takiego dźwięku.

Charakterystycznym dla uszkodzenia więzadeł krzyżowych jest też uczucie „uciekania” kolana podczas próby obciążania kończyny dolnej. Natomiast uszkodzenie więzadeł pobocznych charakteryzuje się powstaniem krwiaka podskórnego w miejscu ich uszkodzenia. Szybkość narastania wysięku w stawie kolanowym może wskazywać na rodzaj uszkodzenia.

Powolne narastanie krwiaka (6-24h) przemawia za uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego. Natomiast bardzo szybkie powiększanie się wysięku może wskazywać na większe krwawienie jakie jest związane z urazami kostnymi.

Ze względu na to, że objawy często nie są charakterystyczne i nie pozwalają na ustalenie ostatecznego rozpoznania, konieczne jest przeprowadzenie badania lekarskiego. W jego trakcie powinny zostać ocenione tzw. testy więzadłowe (objaw szuflady tylnej, objaw Lachmana), które pozwalają na ocenę lokalizacji i stopnia uszkodzenia. Niejdnokrotnie jednak aby prawidłowo ocenić uszkodzenie kolana muszą zostać wykonane badania dodatkowe takie jak: punkcja stawu, badanie rtg (klasyczne i stresowe), rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, usg, artroskopia.
Leczenie jest uzależnione zarówno od rodzaju jak i stopnia uszkodzenia więzadeł.

Jeśli dojdzie do uszkodzenia jedynie więzadeł pobocznych najczęsciej stosujemy leczenie zachowawcze. W przypadku lekkiego uszkodzenia polega ono na: odpoczynku, chłodzeniu, uniesieniu i uciśnięciu kończyny. W ciężkim uszkodzeni stosujemy unieruchomienie przy pomocy stabilizatora a następnie ćwiczenia mięśni uda i zwiększające ruchomość w stawie. Leczenie trwa ok. 6-8 tygodni. Leczenie operacyjne stosujemy jedynie w szczególnych przypadkach.

W przypadku uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego leczenie jest uzależnione od wielu czynników takich jak: wiek, aktywność fizyczna chorego, rodzaj uszkodzenia. Jedną z możliwości jest leczenie zachowawcze, którego założeniem jest eliminacja bólu, obrzęku i stanu zapalnego. Ma ona za zadanie przywrócenie w jak najkrótszym czasie pełnego ruchu w stawie. Leczenie to trwa powyżej 6 tygodni.

Jeśli uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego wymaga leczenia operacyjnego mamy dostępnych kilka możliwych metod: szew pierwotny (coraz rzadziej stosowana ze względu na niezadowalające wyniki), szew pierwotny z równoczesnym wzmocnieniem tkanką autogenną (np. więzadłem rzepki), pierwotna rekonstrukcja, późna rekonstrukcja (najpierw leczenie zachowawcze a następnie po ustąpieniu objawów operacja).

Autor: lek. Michał Kamiński

Kod:
www.poradnikmedyczny.pl